Sebebi tek bir cümle, arz edeyim; bir ülke ekonomisi sürekli artan cari açık ile kavruluyor ama finansal pozisyon sahipleri, “dünya piyasalarında hala ana trend devam edebilir, pozisyonlarımızı koruyalım” kararı eşliğinde, diğerlerinin durumu algılamasına izin vermiyorlarsa, o piyasada “döviz” yükselemez!!

Bu duruma “algılamaya dayanan ekonomi yönetimi” veya daha kısa olarak “ekonomik anomali” denir.

Peki sadece “büyüklerin menfaati gereği yükselmeyen kur ile mi teşhis edilir?”

“Anomali” dediğimiz durumun daha birçok özelliği vardır, onları da arz edeyim;

* Bir ülke üretmeden dünyanın en yüksek faizini vererek varolan durumunu korumaya çalışıyorsa,

* Dünya genelinde 26 zengin çıkardık deyip, o zenginlerin toplam serveti GSYİH’nın yüzde 10’una yakınsa,

* O ülke zengin sayısında ve ekonomik büyüklükte ilk 20’ye giriyor ama Birleşmiş Milletler İnsani Gelişmişlik Endeksi’nde ilk 100’de sonlara düşüyorsa,

* Her 100 liralık gelirin yarısı daha dolaşıma çıkmadan, en zengin yüzde 10’luk gelir sahibi tarafından transfer ediliyorsa,

* Kayıt dışı ekonomi kayıtlı ekonomiden daha büyükse,

* Yabancılar sermaye ve para piyasalarındaki kazançlarından vergi ödemiyor, yerliler ödüyorsa,

* Önemli şirketleri yabancılara satılmışsa,

* Üretmeden tüketiyor ve artan ithalat rakamları yok sayılarak sadece artan ihracat dikkate alınıyorsa;

O ülke ekonomisi dünya üzerinde eşi benzer olmayan bir ’anomali’dir.

Peki bütün bunlar olurken ve bizler dışarıdan bakarak olanları fark etmezken, sistem nasıl çalışıyor?

İlk etapta bazı noktaları tespit etmemiz gerekli;

1- Bugünkü ‘finansal yapı’, ‘dışarıdan akan paranın yüksek bir şekilde nemalandığı’ ve ‘kendi yararına’ sistemin patlamasına yani ‘cari açık, siyasi risk’ gibi unsurların algılanmasına izin vermediği bir dinamik üzerine oturmuş durumda. Riskler algılanmıyorsa, bu ‘sistemden aşırı getiri sağlayanların’ yapının bozulmasından duyduklarının kaygının ‘gerçekleri’ örtmesinden kaynaklanıyor...

2- Sıcak para tabanlı sistemlerde ‘dalga boyu’ düşer ama ‘içerideki birikim’ yani ‘yerli tasarruf sahiplerinin varlıkları veya çalışanların katma değer ve ödedikleri vergileri’ yurtdışından gelen ‘sıcak para’ tarafından emilir...

Son söz: Ekonomik “anomalilerde” sıcak para rant sağlar, döviz gerektiği kadar düşük kalır-sonra patlar... Örnek mi istiyorsunuz? 1993-2007 Şubat arasında bu ülkeye giren sıcak para ‘içeride çalışıp, didinen halkımın’ sırtından, cebinden ‘milyar dolarlar’ kazandı. Bu kazanç 2001 sonrası adeta coştu ve 2004-2008 arasında zirve yaptı. İşte girişte aktardığım ‘ekonomik anomali’ de burada. Bugün bütün ‘normal dışı’ verilere rağmen sistem patlamıyorsa işin sırrı ‘yapının dünya genelindeki devam eden trend eşliğinde’ pozisyon sahipleri tarafından devam ettirilmesinde gizli. Daha açıkçası; alabilecekleri kadarını almaya devam edecekler. Ve aldıkları sürece de dolar yükselmeyecek!

*

Türkçe olimpiyatlarını neden haber yapmadık ? Bu konu hakkında birçok mesaj geldi. Her şeyden önce şunu söyleyeyim; ben “yönetici” değilim, haber yapmaya karar veremem. Ama organizasyon hakkında görüşümü paylaşayım; bir noktaya kadar her şey çok “iyiydi”, takdir edilip desteklenmesi gereken bir “çalışmaydı”. Ama ne zaman “İngiliz Mehmet” yani “Mehmet Şimşek” ödül vermeye sahneye çıktı. İşin “sırmaları” döküldü. Kusura bakmayın ama “Türk dünyasını kuruyoruz” algılaması içinde “İngiliz Mehmet’ten” başka “ödülleri” verecek adam yok muydu!

0 Okuyucumuz düşüncesini yazıya döktü.